Ana içeriğe geç

Yazılar

Blog

Psikoloji, terapi süreçleri ve ruh sağlığı üzerine yazılarım.

Şema: akşam karanlığında bir yol, iki yanı kapalı; yolun üstünde çalan bir alarm ve "çıkış yok" algısını gösteren kapalı iki ok
· 8 dk okuma
EMDR & Travma

Araba Kullanırken Panik Atak Neden Olur?

Araba kullanırken gelen panik atak çoğu zaman arabayla değil, alarm sisteminin kaçma seçeneğinin olmadığı bir yerde çalmasıyla ilgili oluyor. Bu yazı atağın direksiyon başında ve akşam saatlerinde neden daha kolay geldiğini, ilk ataktan sonra kaçınmanın nasıl kurulduğunu ve klinik çalışmada iki hattın nasıl yan yana yürüdüğünü anlatıyor.

Devamını Oku
Şema: ortada tek bir alarm; ondan çıkan iki ok, biri yukarı ve hızlanan çizgiyle kaygıya, öbürü aşağı ve yavaşlayıp düzleşen çizgiyle donmaya gidiyor
· 8 dk okuma
EMDR & Travma

Hiçbir Şey Hissetmemek: Donma mı, Depresyon mu?

"Hiçbir şey hissetmiyorum" cümlesi klinikte en az üç ayrı tabloyu anlatıyor: alarmın donma yönü, depresyonun zevk alamama belirtisi ve travma sonrası duygusal küntleşme. Bu yazı üçünün nasıl tanımlandığını, klinik değerlendirmede nereden ayrıldıklarını ve çalışmanın yönünün her birinde neden farklı olduğunu anlatıyor.

Devamını Oku
Şema: kişi ile görev arasında bir eşik var; eşiğin üstünde "yetersizim" yazıyor, kişinin yolu eşiğe gelince yana kırılıyor ve görev yerinde kalıyor
· 7 dk okuma
Bilişsel Davranışçı Terapi

Erteleme mi, Kaçınma mı?

Erteleme ile kaçınma arasındaki ayrım, ertelenen şeyin ne olduğuna bakılarak kuruluyor: geciken bir görev mi, görevin uyandırdığı bir duygu mu. Bu yazı ertelemenin literatürdeki tanımını, kısa vadeli duygu düzenleme olarak nasıl işlediğini, alarm sisteminin kaçma yönüyle ilişkisini ve klinik çalışmada nasıl ele alındığını anlatıyor.

Devamını Oku
Şema: seans süresini gösteren çizgi 50 dakikada kesiliyor, onun altındaki işleme çizgisi seans bittikten sonra da bir süre devam edip yavaşça sönüyor
· 7 dk okuma
EMDR & Travma

EMDR Seansından Sonra Ne Olur?

EMDR seansından sonra en sık bildirilen deneyim yorgunluk; onu canlı rüyalar ve zihne gelen anılar izliyor. Bu yazı standart protokolün kapanış aşamasının bunları neden beklediğini, seans arasında hangi çalışmanın sürdüğünü ve hangi durumda terapiste haber verilmesi gerektiğini anlatıyor.

Devamını Oku
İki panelli şema: yüksek standartta yeterlilik çizgisi sabit duruyor, mükemmeliyetçilikte her adımda bir üste taşınıyor
· 8 dk okuma
Bilişsel Davranışçı Terapi

Mükemmeliyetçilik mi, Yüksek Standart mı? Klinik Ayrımın Kurulduğu Yer

Mükemmeliyetçilik ile yüksek standart arasındaki klinik ayrım, hata yapıldığı anda ortaya çıkıyor. Bu yazı iki durumun literatürdeki tanımlarını, obsesif kompulsif bozukluktan nasıl ayrıldığını, erteleme ve tükenmişlikle kurduğu bağı ve klinik çalışmada nasıl ele alındığını aktarıyor.

Devamını Oku
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
· 9 dk okuma
EMDR & Travma

Travma Nedir? Travma Sonras Stres Bozukluğu ve Akut Stres Bozukluğu

Travma sözcüğü gündelik dilde geniş bir alana yayıldı; klinik karşılığı ise bir olayın sinir sisteminde ve anlam dünyasında bıraktığı iz. Bu yazı travmatik olay ile travma ayrımını, DSM-5-TR'nin maruziyet ölçütünü ve Akut Stres Bozukluğu ile Travma Sonrası Stres Bozukluğu arasındaki zaman ve belirti farklarını aktarıyor.

Devamını Oku
Çift Terapisi Berk Alaca-Çekmeköy Taşdelen
· 6 dk okuma
İlişki & Yaşam

Çift Terapisinde Neler Beklemelisiniz? Sürecin Adım Adım Rehberi

Çift terapisine başvurmak çoğu çift için kolay bir adım olmuyor ve sürecin nasıl işlediğine dair belirsizlik bu adımı daha da ağırlaştırıyor. Bu yazı çiftlerin en sık hangi nedenlerle başvurduğunu, ilk seansta ne konuşulduğunu, terapistin tarafsızlık konumunu ve sürecin adım adım nasıl ilerlediğini aktarıyor.

Devamını Oku
Çekmeköy'de Psikolog Arayışı: Doğru Uzmanı Seçerken Nelere Dikkat Etmeli?
· 4 dk okuma
Çekmeköy

Çekmeköy'de Psikolog Arayışı: Doğru Uzmanı Seçerken Nelere Dikkat Etmeli?

Psikolojik destek alma kararından sonraki ilk pratik soru genellikle kime başvurulacağı oluyor. Bu yazı psikolog, klinik psikolog ve psikiyatrist unvanları arasındaki farkı, bir uzmanın eğitimi ve çalıştığı yöntemler hakkında sorulabilecek soruları ve Çekmeköy'de arayış yürütürken yakınlığın nereye kadar ölçüt olduğunu aktarıyor.

Devamını Oku
· 7 dk okuma
Taşdelen

Doğada Sakinleşmek: Çekmeköy Taşdelen Bölgesinde Sinir Sisteminizi Düzenlemeye Destek Olabilecek Yerler

Sinir sistemini düzenlemeye destek olabilecek araçların bir kısmı yürüme mesafesinde duruyor. Bu yazı doğayla temasın regülasyona nasıl katkı sunabildiğini, Çekmeköy ve Taşdelen çevresindeki yeşil alanları ve her birinde uygulanabilecek basit öz-regülasyon egzersizlerini aktarıyor. Klinik düzeydeki tablolarda uzman desteğinin yerini almıyor.

Devamını Oku
Depresyon Psikolog Berk Alaca
· 6 dk okuma
Psikoeğitim Serisi

Depresyon Nedir, Belirtileri Nelerdir?

Depresyon, enerjinin, ilginin ve günlük hayata yönelik motivasyonun belirgin biçimde azaldığı bir ruh sağlığı durumu. Bu yazı DSM-5-TR'deki Majör Depresif Bozukluk ölçütlerini, üzgünlükten hangi noktalarda ayrıldığını, belirti örüntüsünü ve hangi durumlarda uzman desteğine başvurulduğunu aktarıyor.

Devamını Oku
· 10 dk okuma
İlişki & Yaşam

ChatGPT ve Yapay Zekâ ile Terapi Almak: Riskler ve Sınırlar

ChatGPT, Claude, Gemini gibi yapay zekâ sohbet botları profesyonel psikoterapinin yerini tutamaz. Bu araçlar büyük dil modelleridir; klinik değerlendirme yapamaz, kriz yönetemez ve mesleki sır yükümlülüğü altında değildir. OpenAI'ın Ekim 2025'te yayımladığı kendi verilerine göre haftalık 800 milyon kullanıcısının yaklaşık 560.000'inde psikoz, mani ya da intihar düşüncesi belirtileri tespit edilmiştir. Yapay zekâ sohbet botları yalnızca genel bilgilendirme ve psikoeğitim amacıyla, profesyonel desteğin yerine değil yanında sınırlı biçimde kullanılabilir.

Devamını Oku
· 9 dk okuma
EMDR & Travma

EMDR ile Panik Atak Nasıl Çalışılır? Sürecin Klinik Çerçevesi

Panik atak, kişinin bedeninde aniden yükselen yoğun bir kaygı dalgasıdır. EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisi, panik ataklara zemin hazırladığı düşünülen erken anılar ve bedensel tepkiler üzerinde çalışan, sekiz aşamalı yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu yazıda EMDR'nin panik atak çalışmasında nasıl bir çerçevede ele alındığını ve mevcut araştırma kanıtlarının ne söylediğini aktarıyorum.

Devamını Oku
· 8 dk okuma
Bilişsel Davranışçı Terapi

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Nedir? Yöntemleri, Etkinliği ve Uygulama Alanları

Bilişsel Davranışçı Terapi, düşünce, duygu ve davranış arasındaki ilişkiyi temel alan, kısa süreli ve yapılandırılmış bir psikoterapi yöntemi. Bu yazı BDT'nin nasıl çalıştığını, bilişsel üçgeni, kullanılan teknikleri, bir seansın nasıl ilerlediğini ve etkinliğine dair araştırma bulgularını aktarıyor.

Devamını Oku
· 6 dk okuma
İlişki & Yaşam

Çeyrek Yaşam Krizi: 20'li Yaşlarınızda Kaybolduğunuzu Hissetmek

Çeyrek yaşam krizi, 20'li yaşlarda kariyer, ilişkiler ve kimlik üzerine yoğunlaşan belirsizlik ve sıkışmışlık hissiyle tanımlanan gelişimsel bir geçiş dönemi. Bu yazı kavramın literatürdeki yerini, beliren yetişkinlik dönemiyle bağını, hangi belirtilerin geçişin kendisine ait olduğunu ve hangilerinin uzman desteği gerektirdiğini aktarıyor.

Devamını Oku
· 6 dk okuma
Psikoeğitim Serisi

Özgüven Eksikliği Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Bilimsel Yöntemlerle Aşma Rehberi

Özgüven eksikliği, kişinin belirli durumlarda başarılı olabileceğine dair inancı ile kendi değerine ilişkin genel değerlendirmesinin birlikte düşük seyretmesini tanımlıyor. Bu yazı kavramın literatürdeki tanımını; bilişsel, duygusal ve davranışsal belirtilerini, oluşumundaki etkenleri ve öğrenilmiş bir örüntü olarak nasıl ele alındığını aktarıyor.

Devamını Oku
Şema: tek bir sıradan an iki kola ayrılıyor — solda savaş-kaç ile üsteleme, sağda don ile geri çekilme; altta iki tarafın öbürünün tepkisini kendi inancının kanıtı sayması döngüyü başa döndürüyor
· 7 dk okuma
İlişki & Yaşam

Sağlıklı İlişki Nasıl Kurulur? Tekrar Eden Kavganın Altındaki Zincir

Tekrar eden kavga, aynı alarmın iki kişide iki ayrı yönden çalması olarak okunabiliyor: biri üsteliyor, biri geri çekiliyor, ve her biri öbürünün tepkisini kendi olumsuz inancının kanıtı sayıyor.

Devamını Oku
Çizgi şeması: izin döneminde alarm düzeyi düşüyor, dönüşte eski düzeyine geri çıkıyor; alarmın hassasiyetini gösteren kesik çizgi hiç değişmiyor.
· 10 dk okuma
Psikoeğitim Serisi

Tükenmişlik mi, Depresyon mu? Ayrımın Kurulduğu Yer ve Kurulamadığı Yer

Tükenmişlik ile depresyon arasındaki ayrım literatürde kapanmış değil. ICD-11'in nasıl sınıflandırdığı, Maslach'ın üç boyutu, klinik değerlendirmede bakılan yerler ve dinlenmenin neden yetmediği.

Devamını Oku
· 6 dk okuma
EMDR & Travma

"Yetersizim" Olumsuz İnancı ve EMDR Terapisi: Aslında Yetersiz Değilsiniz, Öyle Hissediyorsunuz

Çocuklar travmatik deneyimlere yetişkinlerden farklı tepkiler verir. Ebeveynlerin bu belirtileri tanıması ve doğru şekilde yaklaşması, çocuğun iyileşme sürecinde kritik öneme sahiptir.

Devamını Oku
Şema: gündelik durumların tehdit düzeyini gösteren sabit bir bant ve yukarıdan kademe kademe inip o bandın içine giren kesik çizgi — alarmın eşiği.
· 10 dk okuma
Psikoeğitim Serisi

Kaygı mı, Kaygı Bozukluğu mu? Alarm Sistemi Ne Zaman Aşırı Hassaslaşıyor

Kaygı bir alarm sistemi ve devreye girmesi normal. Çarpıntı, terleme ve nabız yükselmesi bedenin hazırlanmasının parçası. Klinik eşik, alarmın aşırı hassaslaştığı yerde başlıyor.

Devamını Oku
Şema: solda tek bir kutu aynı sahneyi gösteriyor, ortada üç ayrı yorum, sağda o yorumlara karşılık gelen üç ayrı tepki.
· 11 dk okuma
Bilişsel Davranışçı Terapi

BDT'de Alarm Sistemi ve Olumsuz İnançla Nasıl Çalışılıyor?

Bilişsel davranışçı terapinin günlük çalışmadaki işi, tehlike olmadığı anlarda da devreye giren alarm sistemini idare edilebilir hâle getirmek. Seansın adımları, düşünce kaydı ve olumsuz inancın dışsallaştırılması.

Devamını Oku
Dört halkalı zincir şeması: zorlayıcı yaşantı, olumsuz inanç, tehlike algısı ve alarm oklarla birbirine bağlanıyor; alarmdan savaş-kaç ve don olmak üzere iki dal çıkıyor.
· 14 dk okuma
EMDR & Travma

EMDR Terapisi Nedir? Travma Tedavisinde EMDR Yönteminin Rolü

EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), travma sonrası stres bozukluğu başta olmak üzere birçok psikolojik sorunun tedavisinde kullanılan kanıta dayalı bir psikoterapi yöntemidir.

Devamını Oku